Ofensywa Tet
Zrzut zaopatrzenia przy Khe Sanh, 1968 plan działań w trakcie ofensywy Tet
Punktem zwrotnym był rok 1968 – Ofensywa Tet. 30 stycznia (Nowy rok zgodnie z kalendarza chińskiego) siły komunistyczne złamały niepisane rozejm atakując najważniejsze bazy oraz dążyły do przeniesienia walk do zamiast – walki objęły Sajgon. w szczególności ciężkie walki toczyły się o "miasto cesarskie" – Hue, dokąd amerykańska infanteria morska, razem z armią Republiki Wietnamu (ARVN) stawiała tarcie komunistom. Po zdobyciu miasta siły Vietcongu oraz armii Wietnamu Północnego dokonały masakry ludności cywilnej, w większości osób z wyższym wykształceniem, i również wszystkich pracowników cywilnej administracji. Oblicza się, że w ciągu 24 dni sprawowania kontroli wymordowano 3-4,5 tys. cywilów, między którymi znajdowali się również populacja francuscy, amerykańscy i zachodnioniemieccy.
Ofensywa Tet była porażką komunistów z czysto wojskowego punktu widzenia, wbrew ogromnego wsparcia wojskowego z ZSRR i Chińskiej Republiki Ludowej w postaci sprzętu i doradców wojskowych (przebywających na stałe w DRW)[11] – ZSRR zainstalował w Wietnamie północnym rakiety przeciwlotnicze[12], zaopatrywał lotnictwo DRW w samoloty np. MiG-17 czy MiG-21, czołgi np. T-55, szkolił na okręg ZSRR pilotów północnowietnamskich (istnieją niepotwierdzone doniesienia że piloci radzieccy również walczyli w tym konflikcie) oraz dostarczał Vietcongowi uzbrojenie produkowaną w krajach satelickich np. Czechosłowacji i samym ZSRR np. karabin zmechanizowany AK-47. Wietnam nordowy dysponował również przewagą wywiadowczą (Vietcong znał daty i cele wszystkich nalotów amerykańskich i wielu operacji wojskowych). poza tym Chińska republika Ludowa dostarczała Wietnamowi Północnemu dziesiątki tysięcy robotników do pracy w przemyśle i specjalistów różnych dziedzin, by zwiększyć w ów maniera nabór Wietnamczyków do północnowietnamskiej armii. wbrew owo Vietcong nie był w stanie sprawić sobie znaczącej militarnej przewagi również przed jak i w czasie Ofensywy Tet.
Kampania okazała się wszak wielkim sukcesem psychologicznym i propagandowym – skala ataków dała do zrozumienia amerykańskiej opinii publicznej że oficjalne komunikaty rządu amerykańskiego o przebiegu wojny dawny dobitnie zbyt optymistyczne. Stało się jasne że trzy lata obecności setek tysięcy żołnierzy amerykańskich w Wietnamie nie zdołało zmóc komunistycznych partyzantów. w następstwie tego nastąpił gwałtowny upadek zaufania i poparcia dla administracji prezydenta Johnsona.
Na nastawienie amerykańskiej opinii publicznej wpływała również w niemałym stopniu międzynarodowa walka dezinformacyjna prowadzona przez ZSRR – rozmowa sowiecki KGB sponsorował krocie organizacji, partii politycznych i również poszczególnych dziennikarzy krytycznie wypowiadających się o amerykańskiej interwencji w Wietnamie. KGB całkowicie kontrolowało takie organizacje międzynarodowe jak np. Światową Radę Pokoju (WPC, ang. World Peace Council), kierowaną przez indyjskiego komunistę Romesha Chandra, przeznaczając na nią co roku środki finansowe w wysokości 50 mln dolarów.[13] WPC utrzymywało swoich przedstawicieli w siedzibach ONZ w Nowym Jorku i Genewie oraz w paryskim UNESCO, wywierając nie byle jaki wpływ na modelowanie opinii publicznej i nastrojów społecznych przy adresem wojny w Wietnamie. KGB zakładało również opiniotwórcze gazety, jak np. indyjski "Free Press Journal" (cytowany i nagłaśniany przez zachodnie dzienniki np. "The Times" i massmedia w samym ZSRR np. "Radio Moskwa") które na zlecenie ZSRR krytykowały politykę USA w rejonie Indochin, po wielokroć fabrykując nieprawdziwe informacje – w marcu 1968 (w czasie Ofensywy Tet w Wietnamie) podano nieprawdziwe wiedza o rzekomych zapasach amerykańskiej broni bakteriologicznej w Wietnamie i Tajlandii, zostały one nagłośnione na świecie m.in. przy użyciu innego kontrolowanego przez KGB tygodnika Blitz który napisał że "USA przyznaje się do broni bakteriologicznej i nuklearnej" [14] – informacje te okazały się nieprawdziwe, wszak wielu zachodnich naukowców i publicystów uwierzyło w te "doniesienia" i gazety na ich podstawie przez parę lat dezinformowały społeczeństwa państw zachodnich.
W tym samym czasie, na przełomie marca i kwietnia 1968, amerykańscy wojskowi zażądali zwiększenia amerykańskich sił w Wietnamie o kolejne 206 000 żołnierzy[15] (czemu sprzeciwił się dobitnie amerykański członek rządu skarbu, Henry Fowler, przeważnie zważywszy na niezbędność ograniczenia wydatków krajowych i cięcia w innych wydatkach na obronność) oraz inwazji Laosu i Kambodży, co było nie do zaakceptowania przez amerykańską opinię publiczną. Zdając sobie sprawę z porażki swojej polityki w Wietnamie oraz wciąż wyraźniej rysującego się konfliktu z establishmentem amerykańskiego świata mediów ze Wschodniego Wybrzeża, któremu Johnson zarzucał wykrzywienie prawdy o Ofensywie Tet (kampanię tę przedstawiano mass mediach w charakterze wielką porażkę sił amerykańskich porównywalną do przegranej przez Francuzów bitwy przy Dien Bien Phu, co było nie do oporu zgodne z faktycznym stanem rzeczy – Wietnam nordowy wbrew przewagi militarno-wywiadowczej w zasadzie przegrał) prezydent ogłosił na wiosnę 1968 r. że nie będzie kolejny raz kandydował w wyborach prezydenckich na jesieni. w czasie tego roku nie sposób społeczeństwa amerykańskiego doszła do wniosku że zobowiązanie się w Wietnamie było tragiczną pomyłką, i powinno stać się jak najszybciej zakończone – poparcie dla polityki Johnsona przy adresem wojny wietnamskiej wynosiło wciąż 40% przy ostateczność 1967, by w marcu 1968 znienacka spaść do 26%. W tym czasie aż 78% obywateli USA było przekonanych że władza nie potrafi rozplątać trudnej sytuacji związanej z konfliktem, nie wiedząc wszak czy wojsko amerykańska powinna stać się czy zrezygnować się z Wietnamu. w zasadzie do 31 października 1968 (kiedy owo Johnson ogłosił wstrzymanie bombardowań Wietnamu Północnego i wyraził chęć do rozmów pokojowych z rządem w Hanoi), i wyborów prezydenckich w listopadzie które wygrał Richard Nixon, jeno 20% [16] amerykanów opowiadało się jednoznacznie zbyt natychmiastowym wycofaniem się wojsk z Wietnamu.
Wybory prezydenckie wygrał Nixon, wielce dzięki obietnicom że będzie starał się prędko zakończyć współpraca Ameryki w konflikcie. W rzeczywistości wszak Nixon, uważny przeciwnik komunizmu, uważał że gwałtowne odwołanie wojsk amerykańskich z Wietnamu i wynikające z tego nieuchronne wygrana komunistów byłoby zbyt dużym ciosem dla prestiżu Ameryki. zatem zdecydował się poszukiwać "pokoju z honorem", innymi słowy formuły która pozwalałaby na początku zmniejszyć i potem zakończyć amerykański współpraca w wojnie w ów maniera by nie wyglądała jej osoba na amerykańską porażkę.
dziecko z obozu dla uchodźców w TajlandiiGłośnym echem na świecie odbiła się ludobójstwo wioski My Lai w południowym Wietnamie (16 marca 1968) znajdującej się niedaleko stolicy prowincji, miasta Quang Ngai[17] – po ostrzale przy adresem amerykańskiego oddziału, z rozkazu dowodzącego przed płk. Williama Calleya dokonano tam egzekucji 347, innymi słowy zgodnie z innych szacunków 507 cywilnych mieszkańców, w większości kobiety i dzieci. wbrew późniejszego procesu (oskarżono 15 oficerów i Calley dostał wyrok dożywocia) sprawcy na końcu nie zostali ukarani, pomijając kilkuletniego więzienia dla oficera dowodzącego masakrą, który po odejściu prezydenta Nixona, został w 1974 zwolniony. Aferę ujawniono wówczas w 1969 i do połowy 1970 przesłuchano niespełna 400 świadków w tej sprawie.
30 kwietnia 1970 r. chcąc zniszczyć bazy zaopatrzeniowe Vietcongu wojsko USA razem z oddziałami Południowego Wietnamu dokonała inwazji Kambodży – trusia Norodom Sihanouk, obalony w następstwie przewrotu z 17 marca 1970, kiedy owo przebywał w Moskwie na rozmowach z komunistami radzieckimi, oraz niezbędny w latach następnych Czerwonych Khmerów – wezwał nacja do walki przeciw najeźdźcom.
W 1971 r., w ramach operacji Lam Son 719, wojsko Wietnamu Południowego w liczebności 20 tys. żołnierzy i wsparta 10 tys. kontyngentem amerykańskim – przy wsparciu lotnictwa USA, dokonała inwazji Laosu w sprawie zniszczenia stacjonującej tam 50 tys. armii północnowietnamskiej, wspomaganej przez 17 tys. siły Pathet Lao. wojsko Wietnamu Północnego stacjonująca w Laosie, z zamiarem zaatakowania Wietnamu Południowego – zgromadziła siły uderzeniowe dysponujące 18 tys. odcień sprzętu wojskowego (w tym czołgi, działa przeciwlotnicze i artylerię) i zaopatrzenia. Ataki amerykanów i wojsk Wietnamu Południowego skoncentrowały się w rejonie szlaku Ho Chi poza na okręg Laosu, w odległości 35 km od czasu granicy i kluczowej bazy zaopatrzeniowej Vietcongu w miejscowości Tchepone, która została zniszczona. wbrew początkowych sukcesów, siłom inwazyjnym udało się jeno na parę miesięcy rozbić infrastrukturę Vietcongu w Laosie, z tego punktu widzenia ofensywa była porażką. Straty ludzkie dumny 176 amerykańskich żołnierzy, 42 zaginionych w akcji (ang. MIA, Missing in Action) i 1 942 rannych. Wietnam Południowy stracił poprawnie 6 tys. W czasie ofensywy zginęło 13,5 tys. żołnierzy Vietcongu i Pathet Lao, innymi słowy zgodnie z okolica północnowietnamskiej straty ARVN miały ofiarować w następstwie niespełna dwójka manto więcej żołnierzy od czasu oficjalnych strat poniesionych przez Vietcong. Na wiosnę 1972 siły i infrastruktura Vietcongu i Pathet Lao w Laosie dawny praktycznie odbudowane i gotowe do działań ofensywnych.
Liczba wojsk amerykańskich w Wietnamie zwiększyła się z małej liczby doradców wojskowych w 1954 do ponad 500 tys. w 1968.
Od 1969 r. toczyły się w Paryżu pertraktacje pokojowe Stanów Zjednoczonych z rządem północnowietnamskim zakończone podpisaniem paryskich układów pokojowych w styczniu 1973 r. Po 1969 r. USA rozpoczęły zagadnienie sądowa stopniowego wycofywania swoich oddziałów, który zakończył się po podpisaniu układu w Paryżu w marcu 1973 r. w tym samym czasie USA Zjednoczone podjęły ogromne wysiłki by wzmocnić armię Południowego Wietnamu (ARVN), przekazując jej duże ilości uzbrojenia i zaopatrzenia, w procesie zwanym "wietnamizacją". Wysiłki te przyniosły efekty, w czasie gdy w 1972 ARVN, z minimalnym udziałem amerykańskich sił lądowych lecz później z silnym amerykańskim wsparciem lotniczym, zdołał bronić poważną ofensywę sił komunistycznych. zarazem lotnictwo USA przeprowadziło zmasowane naloty dywanowe na Hanoi i Hajfong. "Wyczyścimy cętkę tygrysa" oznajmiło dowództwo armii południowowietnamskiej rozpoczynając operacje zaczepne przeciw partyzantom – przyniosły one ograniczone rezultaty i przy kontrolą NFW nadal znajdowało się 50% terytorium.
W ciągu kolejnych kilkunastu miesięcy względnego spokoju Wietnam nordowy prowadził intensywne przygotowania do ostatecznej ofensywy. Na okręg Wietnamu Południowego przerzucono w szczególności ponad 140 tysięcy żołnierzy, 400 czołgów i wielkie ilości zaopatrzenia i amunicji (pochodzące przeważnie z dostaw z ZSRR i Chińskiej Republiki Ludowej). oraz ZSRR przekazał znaczne kwoty na pomoc gospodarczą i wojskową dla Wietnamu Północnego – w latach 1969-1973 komunistyczny władza w Hanoi otrzymał raz zbyt razem 1,82 mld dolarów i 1,12 mld dolarów. w tym samym czasie USA Zjednoczone, z powodu nacisku politycznego przeciwników zaangażowania w Wietnamie serio ograniczyły wydatki na zaopatrzenie dla armii Południowego Wietnamu (w 1973 suma wsparcia wyniosła wciąż 2,3 mld dolarów, i w połowie 1974 raptem 1,1 mld). w następstwie tego wojsko ta, zbudowana na modę amerykańską i więc wymagająca ogromnych i nieprzerwanych dostaw zaopatrzenia i amunicji, utraciła dużą wydział swojej efektywności – szwankował również uporządkowanie dystrybucji zaopatrzenia co powodowało że posiadane magazynowanie sprzętu, amunicji i benzyny w 1975 r. dawny niewystarczające. oraz na skalę światową kryzys paliwowy zwiększył ceny benzyny 4. krotnie, ograniczając w zasługujący uwagi maniera rezerwy paliwowe i ich dostępność. serio podupadło gorliwość armii, zwiększało się bezrobocie z przyczyny wycofania się 350 tys. amerykanów i inflacja, szerzyła się korupcja i dezercje.
W marcu 1975 r. rozpoczął się szczytowy atak armii północnowietnamskiej. Było owo już po aferze Watergate i ustąpieniu prezydenta Richarda Nixona. Niektórzy historycy twierdzą, że jeśli Nixon pozostał przy władzy, owo z dużym prawdopodobieństwem USA Zjednoczone dałyby przynajmniej wsparcie lotnicze siłom ARVN, dzięki temu dając jej szansę ponowić wygrana z 1972. przy słabym przywództwem tymczasowej administracji Geralda Forda takie ruch nie wchodziło w grę. Bez amerykańskiego wsparcia lotniczego położenie ARVN była beznadziejna jakkolwiek posiadała przewagę w ludziach i sprzęcie ponad przeciwnikiem w stosunku 1 miliona żołnierzy ARVN wspieranych przez 2000 czołgów i pojazdów opancerzonych 500 samolotów bojowych i 1500 śmigłowców do 300 tysięcy żołnierzy i partyzantów NFW wspieranych przez kilkaset czołgów, niemniej jednak bez lotnictwa. 25 marca komuniści zajęli Hue. W kwietniu generał Van Thieu podał się do dymisji i wyemigrował i ARVN uległa rozkładowi. 30 kwietnia praktycznie bez walk padł Sajgon. republika Wietnamu przestała istnieć.
Siły USA w Wietnamie
31 XII 1960
900
31 XII 1961
3200
31 XII 1962
11 500
31 XII 1963
16 300
31 XII 196423 300
31 XII 1965
184 300
31 XII 1966
425 300
31 XII 1967
485 600
31 XII 1968
536 100
31 XII 1969
474 400
31 XII 1970
335 800
9 VI 1971
250 900